TELUK BAHANG, PULAU PINANG, 11 Jun 2026 – Universiti Sains Malaysia (USM) menerusi Program Geofizik, Pusat Pengajian Sains Fizik, dengan kerjasama Jabatan Meteorologi Malaysia (MetMalaysia) Pulau Pinang, telah berjaya menganjurkan Program Literasi Cuaca Marin yang melibatkan lebih daripada 20 orang pengendali bot pelancongan, pemandu pelancong, dan wakil Jabatan Perlindungan Hidupan Liar dan Taman Negara (PERHILITAN) dari Taman Negara Pulau Pinang.

Program yang berlangsung di Bilik Persidangan Pusat Kajian Samudera dan Pantai (CEMACS), Teluk Bahang diadakan sebagai sebahagian daripada inisiatif Service-Learning Malaysia – University for Society (SULAM) yang diintegrasikan dalam kursus Meteorologi Sinoptik bagi pelajar prasiswazah tahun ketiga Program Geofizik, USM.

Program tersebut bertujuan memperkukuh pemahaman peserta mengenai maklumat cuaca marin serta aplikasi praktikalnya dalam menyokong operasi bot pelancongan yang lebih selamat dan berkesan.

Program tersebut menerima sokongan padu daripada MetMalaysia Pulau Pinang yang diwakili oleh Pengarahnya, Amirzudi Hashim, bersama Pegawai Meteorologi, Arina Huzaifah Mokter dan Nabil Rosli.

Penglibatan mereka memberikan nilai tambah yang signifikan melalui perkongsian kepakaran dan panduan berkaitan penggunaan maklumat cuaca rasmi bagi operasi pelancongan marin.

Satu keunikan program tersebut ialah penglibatan aktif pelajar USM dalam pembangunan modul bengkel yang digunakan sepanjang latihan.

Sejak awal semester, pelajar yang mengikuti kursus Meteorologi Sinoptik telah diberikan tugasan untuk mereka bentuk beberapa modul praktikal yang memfokuskan penggunaan aplikasi Windy dan Tide Forecast bagi tujuan interpretasi cuaca marin.

Modul-modul tersebut merangkumi topik seperti musim monsun di Malaysia, analisis taburan hujan, interpretasi angin, ramalan ombak, dan ramalan pasang surut.

Bagi memastikan ketepatan, kerelevanan, dan kesesuaian operasi bahan latihan yang dibangunkan, modul-modul tersebut telah melalui proses semakan yang melibatkan pegawai daripada MetMalaysia Pulau Pinang.

Menerusi sesi penilaian modul yang diadakan sebelum program berlangsung, pakar meteorologi telah memberikan ulasan, cadangan, dan maklum balas teknikal terhadap kandungan modul.

Pelajar kemudiannya menambah baik modul berkenaan berdasarkan syor yang diterima sebelum menyampaikannya kepada peserta komuniti.

Pendekatan kolaboratif ini memastikan bahan latihan yang dibangunkan selaras dengan amalan operasi semasa serta memenuhi keperluan industri pelancongan marin tempatan.

Menurut ketua projek, Dr. Syarawi Muhammad Husni Mohd Sharoni, inisiatif tersebut bukan sahaja memberi manfaat kepada peserta komuniti, malah turut memberikan pengalaman pembelajaran yang bermakna kepada pelajar yang terlibat.

“Selain mempelajari konsep meteorologi dan teknik ramalan cuaca, pelajar memperoleh pengalaman secara langsung dalam mereka bentuk modul latihan, berinteraksi dengan profesional industri, menerima semakan teknikal daripada pihak luar serta menterjemahkan pengetahuan yang dipelajari di bilik kuliah kepada penyelesaian praktikal untuk masyarakat. Pengalaman ini membolehkan mereka menghargai bagaimana pengetahuan saintifik dapat disampaikan dan diaplikasikan secara berkesan dalam situasi sebenar,” katanya.

Sepanjang program berlangsung, para peserta diperkenalkan kepada penggunaan aplikasi Windy dan Tide Forecast bagi meningkatkan pemahaman mereka terhadap keadaan cuaca marin. Sesi latihan secara praktikal memfokuskan kepada interpretasi corak hujan, kelajuan dan arah angin, keadaan ombak serta maklumat pasang surut yang secara langsung mempengaruhi operasi bot pelancongan.

Sifat latihan yang berorientasikan amali membolehkan peserta mengaitkan pengetahuan yang diperoleh dengan aktiviti harian serta proses membuat keputusan dalam operasi mereka.

Selain sesi dalam bilik latihan, peserta turut berpeluang melawat kemudahan di CEMACS serta menyertai lawatan menaiki bot di sekitar Taman Negara Pulau Pinang dan Pantai Kerachut.

Aktiviti tersebut membolehkan peserta menghubungkan konsep yang dibincangkan semasa bengkel dengan keadaan persekitaran dan marin sebenar yang diperhatikan di lapangan.

Maklum balas yang diterima daripada peserta amat memberangsangkan, dengan ramai yang menyifatkan kandungan kursus sebagai praktikal, relevan, dan boleh diaplikasikan secara langsung dalam operasi harian mereka.

Para peserta turut menyatakan penghargaan atas peluang untuk belajar secara terus daripada pakar meteorologi serta menekankan kegunaan aplikasi cuaca digital dalam menyokong navigasi yang lebih selamat dan perancangan operasi yang lebih berkesan.

Pada akhir program, sijil penyertaan telah disampaikan kepada semua peserta sebagai penghargaan atas penglibatan aktif dan komitmen mereka sepanjang kursus berlangsung.

Program ini membuktikan bahawa kerjasama strategik antara USM, MetMalaysia, dan komuniti setempat mampu menghasilkan impak yang bermakna dalam memperkukuh literasi cuaca marin, di samping menyediakan peluang pembelajaran berasaskan pengalaman yang bernilai kepada pelajar.

Inisiatif ini turut mencerminkan objektif kerangka SULAM yang mengintegrasikan pembelajaran akademik, kerjasama dengan agensi kerajaan, dan penglibatan komuniti dalam satu pengalaman pendidikan yang memberi manfaat kepada pelajar serta masyarakat secara keseluruhannya.

Teks & Foto: Dr. Syarawi Muhammad Husni Mohd Sharoni, Pusat Pengajian Sains Fizik, USM